Laowai Diary

ask meFollow me on INSTAGRAMNext pageArchive

VPN’li yasamlara hosgeldin Turkiyem !

Yaklasik 9 senedir Cin (Shanghai) da yasiyan bir Turk olarak 2009 yilinda Xinjiang (Sincan) ayaklanmasi basladigi siralarda Cin’da yasiyan ve calisan yabancilar olarak sizin su anda yasadiginiz duygulari yasamaya basladik. Once Facebook yasaklandi, arkasindan Twitter. Blogspot uzerinde yer alan hic bir blog’a ulasilmamaya baslandi ve arkasindan Youtube.
Kisacasi Cin hukumeti baski ile icerigini yonetmeyi engelliyemedigi her yabanci sosyal paylasim sitesini yasaklamaya basladi. Arkasindan yabanci basin web siteleri geldi. Once NY Times, WSJ, CNN ve BBC’ye erisim engellendi.
En son olarak Cin Hukumeti Google yetkilileri ile bir araya gelip arama iceriklerinin kendi kontrollerine devredilmesi talebinde bulundu. Boylece bilgisayar basina gecen bir kimse “Tiananmen” yazdiginda karsina tabak gibi Cin hukumetinin daha fazla ifade ozgurlugu icin Pekin’de ki Tiananmen meydanininda toplanan ogrencileri nasil katlettigi ile ilgili bir ozgurce yazilmis bir ifade yerine “Hello Kitty”’e ulasmasini saglamak amacindaydi. 
Google bu dayatmalar sonucunda Cin’de ki ofisini ve servislerini kapatip “ozel idare” altindaki Hong Kong’a tasindi.
Basta Cin’de uygulanan internet sansur basit IP engellemeleri seklinde idi ve su anda bircogunuzun da hali hazirda Turkiye’de kullandigi basit teknikler ile ustesinden gelinebiliyordu.
Asil kimsenin ongoremedigi, butun bu engellemeler’e paralel olarak Cin hukumetinin sonradan “dunyanin teknolojik anlamda en gelismis ve karmasik sansurleme yazilimini ” olarak bilinecek; yurt disinda Cin Seddi’ne (The Great Wall of China) referans olarak kullanilan “The Great Firewall of China” (GFW) sistemini gelistirmekte oldugunu herhalde kimse tahmin edemiyordu.

Meraklilar icin daha detayli bilgiye assaidaki link’den ulasilabilinir:

www.opendemocracy.net/china-correspondent/great-firewall-of-china

Cin’de is yapan, calisan, okuyan yabanci toplululugunun ve sansurden kacmak istiyen Cinlilerin’in, olasi muhaliflerin tek kurtaricisi bir anda VPN oldu. Ayni zamanda Cin’de VPN sirketleri icin bir anda col’de ki vaha haline gelmisti. 
Her turlu VPN sirketi inanilmaz satis basarilari elde etmeye basladilar fakat kisa bir sure icersinde aralarindan bazilari, servisleri, guvenilirlikleri teknik alt yapilari, sunucu sayilari, hizlari vb teknik kapasiteleri ile digerlerinden ayrilmayi basarabildiler.
Fakat 2012’nin sonlarina dogru GFW’nin ne kadar korkunc ve tehlikeli bir program oldugunu ve hukumetin inanilmaz bir butce ile bu programa yatirim yaptigini bir sabah ulkede butun VPN iletisiminin coktugu zaman ogrendik.
Yeni yapilan bir guncelleme ile GFW artik VPN baglantilarini takip edebiliyor, anliyabiliyor ve engelliyebiliyordu. Takip eden sure icerisinde VPN sirketleri kullanicilarina ozur mektuplari gondererek, bazilari aldiklari senelik ucretleri iade ederek bu sisteme karsi teknolojik olarak bir alternatif uretemiyeceklerini bildirmeye basladilar.
Bazi sirketler ise sorunun ustesinden geldiklerini ve GFW alt ettiklerini bildirmeye basladilar. Fakat kisa zaman icerisinde goruldu ki GFW denen canavar kendini devamli yenilemekte idi. Ornegin sorunun ustesinden geldigini soyliyen VPN yazilimlari ile gercekten VPN’e baglanabiliyordunuz ama bu VPN baglantisinin hic bir sekilde kesintiye ugramamasi gerekiyordu. Cunku siz baglantiyi kurdugunuzda GFW o zamanlar teknik olarak baglantiyi gorebiliyordu fakat baglantiyi kesemiyordu. Fakat baglanilan IP’yi sisteminde not edip blokluyordu. Siz ne zaman VPN baglantiniz keserseniz otomatik olarak GFW bu IP’yi kullanim disi birakiyordu eger sinirli sunucu hizmetinden yararlanan bir VPN kullaniyorsaniz kisa bir sure icerisinde butun olasi IP’leri devre disi kaliyordu.
Bugune kadar gecen sure icersinde su anda Cin’de GFW’nin karsisinda direnebilen ve en minimum sorun ile duzenli servis verebilen VPN sirketi sayisi bir elin parmaklarini gecmemektedir.
Su anda Turkiyenin karsi karsiya kaldigi sansur uygulamasinin teknolojik olarak oldukca primitif oldugu bariz.
Asil soru bu teknolojik sansuru ne kadar surdurmeye kararlilar ve ne kadar gelistirmek istiyorlar.
Su anda Turkiyede herkes sanirim VPN nedir, ne degildir anlama derdinde. Kimisi su anda isimi gorsun Twitter’a giriyim yeter diyor. Kimisi olasi savas hazirligina karsi konserve stokliyan misali daha zor gunlere karsi teknolojik arayislara girmis durumda. 
Senelerdir VPN kullanan birisi olarak, dunyanin en gelismis dijital sansurleme teknolojisi karsinda denenmis bazi gercek hayat tecrubelerimi sizinle paylasmak isterim. Umarim Turkiye’de durumlar hic bir zaman bizim Cin’de yasadigimiz karmasik ve asilamaz seviyelere gelmez.

1. Oncelikle eger butceniz icin uygun ise, baglanti kalitesi, teknik alyapisi, hiz, servis sayisi, musteri hizmetleri gibi avantajlardan yararlanabilmek adina parali bir VPN saglayicisi arastiriniz. (ucuz etin yahnisi ne yazikki VPN icin cok uygun bir tanimlamadir.) Internet sansuru Turkiye’de sadece bugun Twitter’in yasaklanmasi ile ortaya cikmis bir sorun degil. VPN’i hayatinizin icine sokacaksaniz standartlarinizi ve ihtiyaclarinizi iyi belirleyiniz.
2. Eger VPN’e para odiyerek sahip olmayi sectiyseniz, ilk once olasi bir teknolojik engelleme karsisinda VPN hizmetinde yararlanamazssaniz ve VPN servisi bu sorunun ustesinde gelemeyip de size servis saglamayi surduremezsse, odemis oldugunuz abonelik ucretinin hangi kosullarda iade edilebilecegini netlestiriniz.
3. Almis oldugunuz VPN servisinin birden fazla VPN protokolunu destekleyip desteklemedigini sorunuz. Cogu VPN programi tek bir protokol uzerinden baglanti saglar. Baglantiniz tek bir VPN protokolune dayali olursa, olasi butun aksakliklardan kosulsuz etkilenirsiniz. Hiziniz duser, baglantiniz devamli kopar veya uzun sure baglanti sagliyamiyabilirsiniz. Ama almis oldugunuz program bir den fazla protoklu destekliyor ise; bir protokol yavas baglanti verdiginde ya da bloklandiginda elinizde yeni bir VPN arayisina girmenize gerek kalmadan diger protokolleri deneme sansiniz olacaktir. ( OpenWeb, OpenVPN and PPTP, L2TP, Cisco IPsec, SSTP - bu protokollerden bazilari)
4. Almis oldugunuz VPN’de “video accelator” , “stream support” ya da “web cache” benzeri teknolojiler kullanip kullanilmadigini sorunuz. Bu teknolojiler ile madem para verip VPN aliyorsunuz en azindan eger VPN avantajlarindan tam manasi ile yararlanma niyetinde iseniz Hulu, Netflix gibi online film sitelerinden kesintisiz film izleme sansiniz olur.
5. Private IP; bir cok VPN teknolojisi ayni IP adresini bir den fazla kullanicinin hizmetine veriyor, bu da kisa vadede giris yaptiginiz bazi siteler’de IP’adresinizin supheli olarak tespit edilip siteye girisinizin engellenmesine yol aciyor. VPN servisinizin “private IP” destegi verip vermedigini sorguliyabilirsiniz.
6. DD-WRT destegi; en basit anlami ile VPN programinizi cihniza degil de modeminize yukliyebiliyorsunuz, boylece VPN modeminizde calismaya basladiktan sonra Wi-Fi uzerinden butun aygitlariniz ile sansursuz internete erisebiliyorsunuz. Tabi bunu icin bir de DD-WRT’yi destekliyen modeme sahip olmaniz gerekir. Genelde bir cok VPN yazilimi tek kulanici tek aygit sisteminde pazarlanir, sonuc olarak bu sirketlerde para kazanmak amacindalar, ayni anda iki cihazinizda es zamanli VPN calistirmak istiyorsaniz ek uyelik satin almak zorunda kalacaksinizdir. DD-WRT bu anlamda size tek uyelik ile sinirsiz cihaza es zamanli baglanti imkani sagliyacaktir. Daha detayli bilgi icin veya su anda sahip oldugunuz modem’in DD-WRT destegi olup olmadini anlamak icin assagidaki linki inceliyebilirsiniz:

www.dd-wrt.com

Umarim Turkiye’de ki bu durum ulkeyi yoneten sahsiyetin gecici buhranlarindan biridir ve hic biriniz yukarida bahsetmis oldugum teknolojik bilgileri anlamaya, ogrenmeye vakit bulamadan bu durumdan kurtulursunuz.

twitter: @laowaidiary